A-004-คำว่าลายและกนก

a-004-01

คำว่า ลาย และกนก
ในงานศิลปสถาปัตยกรรมไทย จะปรากฏงานศิลปกรรมตกแต่งประกอบตัวสถาปัตยกรรมตลอดทั่วทั้งภายนอกและภายใน ซึ่งมีการจัดวางในจุดและตำแหน่งที่เป็นแบบแผนปฏิบัติกันมา ซึ่งงานตกแต่งศิลปกรรมดังกล่าวนั้นมักประกอบด้วยสิ่งที่ครูช่างเรียกว่า ลาย หรือ กนก โดยความแตกต่างของสองคำนี้ อ.พระพรหมให้ความเห็นไว้ว่า  ลายนั้นต้องมีลักษณะเป็นดอกหรือเครือเถา หรือดัดแปลงใบเทศเข้าเป็นรูปดอกใบ และรวมถึงการเรียกลักษณะการวางลายตามอาการหรือที่ตั้งที่ออกแบบไป เช่น ลายเพดาน ลายหน้ากระดาน ส่วนคำว่า กนก จะมีลักษณะเป็น กอ กาบ กิ่ง ก้าน ใบ ซึ่งเป็นศิลปกรรมขั้นสูง ถ้ามือไม่ดีพอก็ยากที่จะผูกให้งามได้ เช่น กนกเปลว กนกรวงข้าว และลักษณะของกนกจะมีความพริ้ว เป็นอาการเคลื่อนไหวของเส้นสาย ที่ต้องสัมพันธ์กับช่องไฟหรือที่ว่าง จึงจะเกิดความงาม
(อ้างอิงจาก พุทธศิลป์ภาคต้น โดยพระพรหมพิจิตร/ ภาพจาก ลายไทยภาพไทย โดย ประฏิพัทธ์ ดาระดาษ)
 ข้อมูลโดย : ประกิจ ลัคนผจง / มีนาคม 2556

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *